ระบบเลือกตั้งไม่ใช่การวัดดวง จะป่วงไม่ป่วงอยู่ในรัฐธรรมนูญ

“รัฐธรรมนูญไม่ปัง! ผลเลือกตั้งเลยป่วง!


หลังจากศึกเลือกตั้งสหรัฐอเมริกาที่ดุเดือดเลือดผล่านผ่านพ้นไป ทำให้เราได้เห็นแล้วว่า ความแตกต่างทางความคิดความแตกต่างทางอุดมการณ์ย่อมชิงชัยกันผ่านสนามเลือกตั้งอันเป็นพื้นฐานสำคัญของระบอบประชาธิปไตย
.
หลายคนกล่าวว่า ระบบเลือกตั้งของสหรัฐที่ประชาชนไปเลือก “คณะผู้เลือกตั้ง” (Electoral College) และให้คณะผู้เลือกตั้งในแต่ละมลรัฐ ไปโหวตเลือกประธานาธิบดีต่อไป
.
โดยการเลือกตั้งคณะผู้เลือกตั้งนั้นจะใช้ระบบ winner take-all หรือผู้ชนะกินรวบ คือ ถ้าพรรคไหนได้เสียงเกินครึ่งหนึ่งในรัฐนั้น ก็จะได้คณะผู้เลือกตั้งของรัฐนั้นไปทั้งหมด ซึ่งแต่ละรัฐจะมีจำนวนไม่เท่ากัน เช่น รัฐเนวาดามี 6 เสียง รัฐเพนซิลเวเนีย มี 20 เสียง เป็นต้น
.
ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ว่า ระบบเลือกตั้งลักษณะนี้ว่าอาจจะไม่สะท้อนเจตนารมณ์ของประชาชนชาวสหรัฐได้ ดังเห็นได้จาก การเลือกตั้งในปี 2016 ฮิลลารี ได้คะแนนเสียงรวมจากประชาชนมากกว่าทรัมป์ เกือบ 3 ล้านคะแนนเสียง แต่ด้วยระบบการเลือกตั้งแบบ winner take-all ทำให้ทรัมป์สามารถก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีได้สำเร็จ
.
แต่คำถามไม่ได้อยู่ที่ว่า ระบบการเลือกตั้งแบบนี้สะท้อนเจตนารมณ์ของประชาชนหรือไม่ แต่คำถามคือ ทำไมประชาชนชาวสหรัฐถึงยังเชื่อมั่นในระบบเลือกตั้งแบบนี้อยู่???
.
คำตอบที่เข้าใจได้ไม่ยากคงเป็นเพราะ
.
ประชาชนชาวสหรัฐเชื่อและเคารพในรัฐธรรมนูญของตน รัฐธรรมนูญที่ใช้มาตั้งแต่แรกก่อตั้งประเทศ รัฐธรรมนูญที่คงอยู่สถาพรฉบับเดียวและเป็นศูนย์รวมใจของชาวสหรัฐที่ไม่ว่า “ใครหน้าไหน” ก็จะละเมิดมิได้
.
ความศักดิ์สิทธิ์ของรัฐธรรมนูญ ย่อมส่งผลถึงความศักดิ์สิทธิ์ของการเลือกตั้ง แม้ผลการเลือกตั้งจะเป็นอย่างไร อาจจะไม่พอใจใครหลายคน แต่สิ่งที่ประชาชนชาวสหรัฐตระหนักรู้ จนกลายเป็นวัฒนธรรมทางการเมือง คือ การเคารพผลการเลือกตั้ง และรอให้มีการเลือกตั้งใหม่ในสมัยหน้าหากตนไม่พอใจ ซึ่งเป็นไปตามครรลองระบอบประชาธิปไตย
.
หันมาดูประเทศไทย
ทำไมหลายคนถึงไม่พอใจระบบเลือกตั้งในรัฐธรรมนูญ 2560 ไม่ยอมรับผลของการเลือกตั้ง และเรียกร้องให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ ทำไมถึงไม่รอให้มีการเลือกตั้งสมัยหน้า ทำไมเราถึงไม่เหมือนสหรัฐ ทำไม???
.
คำตอบที่แสนจะง่ายคงเป็นเพราะ
.
ประชาชนไม่เชื่อมั่นและไม่มั่นใจในความศักดิ์สิทธิ์ของรัฐธรรมนูญไทย รัฐธรรมนูญที่ไม่ได้ถูกร่างโดยประชาชน รัฐธรรมนูญที่เขาบอกว่า “ดีไซต์มาเพื่อพวกเขา” (แต่ไม่ได้ดีไซต์มาเพื่อเราทุกคน) รัฐธรรมนูญที่ออกแบบสถาบันการเมืองต่างๆ มากมายที่พิลึกพิลั่น รัฐธรรมนูญที่อ้างความชอบธรรมจากการประชามติ ทั้งๆ ที่การรณรงค์ให้รับร่างกระทำได้ แต่การรณรงค์ให้ไม่รับร่างกลับกระทำไม่ได้และมีประชาชนจำนวนไม่น้อยถูกจับเพียงเพราะเขาเหล่านั้นรณรงค์ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ
.
รัฐธรรมนูญฉบับเดียวที่ใช้มาอย่างยาวนานกว่า 200 ปี กับ รัฐธรรมนูญที่ถูกฉีกทิ้งฉีกขว้างเป็นกิจวัตรและร่างใหม่เรื่อยๆ เป็นงานอดิเรก จนถึงฉบับที่ 20 ความศักดิ์สิทธิ์ของรัฐธรรมนูญสหรัฐกับไทย ก็คงแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
.
ไหนจะอภินิหารมากมาย เช่น บัตรเขย่ง การนับคะแนนเลือกตั้งที่กินเวลากว่า 3 เดือน การได้สส.ปัดเศษ และอื่นๆ ก็คงเป็นสิ่งที่พิสูจน์ได้ถึงความ “อิหยังวะ” ของระบบการเลือกตั้ง และรัฐธรรมนูญ
.
จึงไม่แปลกใจที่ประชาชนไทยจะไม่ยอมรับระบบการเลือกตั้งและผลของการเลือกตั้งจากระบบนั้น ไม่เชื่อมั่นในรัฐธรรมนูญ และโหยหาที่จะได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญที่เป็นของประชาชนจริงๆ หากเราได้รัฐธรรมนูญของประชาชนวันใด วันนั้นประชาชนจะเชื่อมั่นและเคารพในความศักดิ์สิทธิ์ของรัฐธรรมนูญ เคารพในการเลือกตั้งเฉกเช่นเดียวกันกับประชาชนชาวสหรัฐที่เคารพและเชื่อมั่นในรัฐธรรมนูญและระบบเลือกตั้งของตน
.
และเราหวังว่า “วันนั้น” กำลังจะมาถึงในไม่ช้า..
.
.
.
เรื่อง : ธีรชัย ระวิวัฒน์